Praktijk symposia maandag

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP4 FORENSISCHE ZORG SAMEN

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N1 - GA3

Contactpersoon : Jakob Versteele

Organisatie : Z.Org UPC KU Leuven, campus Kortenberg - Forensisch pyschiatrische afdeling ‘Fordulas’ 

Fordulas, waar de som meer is dan het geheel van de delen.

Auteur inleiding : Jakob Versteele

Inleiding :

Op onze intensieve behandelunit voor jongeren wordt het facet ‘samen werken’ als erg belangrijk ingeschat. Samen werken met de context, met de jeugdrechtbank, maar vooral met de jongere. Het is een hoeksteen van de werking. Residentieel forensisch werken situeert zich in een juridisch kader. Het impliceert een therapeutische relatie die gekenmerkt wordt door aspecten van zowel vrijwillige als gedwongen hulpverlening, waardoor samen aan de meet starten geen evidentie is. Doorheen het aanbieden van een sterke dagdagelijkse structuur, therapieën zoals equip, hervalprevantie, psycho, pmt, ergo en muziek waarbij een sterke verwevenheid en flexibiliteit van de verschillende disciplines, leefgroepbegeleiding en de context verwacht wordt, wordt volop ingezet op het samen aangaan van een therapeutisch proces. Jongeren worden gestimuleerd in hun vaardigheden en competenties en krijgen mede-eigenaarschap in hun traject en dat van andere jongeren. Door samen stil te staan bij emoties en gedachten, leren de jongeren (opnieuw) voelen, nuanceren en de impulsieve gedragingen die daarmee gepaard gaan en gingen reguleren, controleren.

  • Intensieve samenwerking als speerpunt voor het welslagen van het Sociaal Competentiemodel.

Auteur : Tessa Heylighen - Leefgroepbegeleidster ‘Fordulas’

Coauteurs : Kelly Moeseke - Hoofdverpleegkundige ‘Fordulas’

Het sociaal competentie model vormt op Fordulas een belangrijke component in de werking en bepaalt hoe we dagdagelijks met onze jongeren in interactie gaan. Jongeren worden beschouwd als individuen die een evenwicht moeten vinden tussen de (ontwikkelings-) taken en verplichtingen waar ze voor staan én de vaardigheden en vrijheden die ze nodig hebben om die taken binnen hun verschillende levensdomeinen succesvol te volbrengen. Wanneer het evenwicht zoek is, loopt een jongere het risico vast te lopen in de ontwikkeling. Door eerdere negatieve ervaringen blijken (faal)angst en onzekerheid vaak een belemmerende factor om nieuwe vaardigheden aan te leren. Haalbare doelstellingen formuleren, positieve bekrachtiging en vele kleine successen zijn cruciaal in het traject van deze jongeren. Als team proberen we dit te realiseren door vrijheden en verantwoordelijkheden te herbekijken (taakverlichting of -verrijking) en deze vervolgens op een weloverwogen evenwichtige manier terug uit te bouwen. Waar nodig worden nieuwe vaardigheden aangereikt en ingeoefend. Het sociaal competentiemodel vormt een rode draad doorheen elk traject en is enkel haalbaar mits een sterk multidisciplinaire samenwerking. Het samen hand in hand gaan van verbale-/non-verbale therapieën én een intensief betrokken leefgroepwerking om therapeutische inhouden naar het dagdagelijkse leven te concretiseren, is op Fordulas essentieel om jongeren te ondersteunen en te begeleiden in het herkennen en aangaan van leermomenten, om zo hun kans op slagen te vergroten.

  • Gelezen en goedgekeurd ? Het therapeutisch behandelplan op een intensieve forensische behandeleenheid.

Auteur : Danny Moins - Criminoloog ‘Fordulas’ 

In deze bijdrage lichten we toe hoe er vanuit verschillende disciplines, met verschillende methodieken therapeutisch aan de slag wordt gegaan op een intensieve forensische behandelunit. We staan stil bij een belangrijke vraag: hoe wordt vanuit deze verschillende bouwstenen een eenduidig behandelplan opgemaakt dat aandacht heeft voor de specifieke behoeften en noden van een jongere? Hoe krijgen behandeldoelstellingen vorm? Hoe gaan we vervolgens samen aan de slag vanuit onze verschillen? Op welke manier realiseren we met de jongere en zijn/haar context - binnen gedwongen hulpverlening – een dialoog en de ruimte voor mede-eigenaarschap in zijn/haar traject? In deze bijdrage wordt toegelicht hoe we vanuit deze diverse invalshoeken tot de vertaling komen van één dynamisch behandelplan op maat, zodat de outcome meer wordt dan de som van de delen.

  • Samenspel. De kracht van een gezamenlijke cadans op een intensieve forensische behandelunit voor jongeren.

Auteur : Barbara Van Holme -  Muziektherapeut ‘Fordulas’ 

Binnen de sessies muziek op Fordulas vormt de gedeelde muziek de basis voor het opbouwen van een therapeutische relatie met de jongeren. Doorheen het samen spelen, muzikaal beleven, zingen, rappen, containen, improviseren, componeren en concerteren wordt de deur naar de innerlijke wereld van jongeren voorzichtig op een kier gezet. Het onverwachte, onvoorstelbare en moeilijk controleerbare, eigen aan muziek, creëert een mogelijkheid om stem te geven aan de grootsheid van emotionele inhouden op een preverbale manier. Muzikaal mág innerlijke chaos en verscheurdheid weerklinken, kan een jongere zich geborgen laten dragen of zich evengoed losrukken uit een soms te verstikkend samen spelen. Er wordt een speelruimte gecreëerd waarbinnen inhouden kunnen weerklinken, op een gedeelde manier geëxploreerd en doorwerkt kunnen worden. Jongeren worden zich bewust van de grijswaarden of het kleurenpallet van hun eigen emoties. Langzamerhand verzacht een gezamenlijke cadans de hardheid van ongenuanceerd en ontstaat begrip en erkenning voor schakeringen bij de ander.

  • Een open leefklimaat op een gesloten afdeling: een ethische noodzakelijkheid in gedeelde verantwoordelijkheid.

Auteur : An de Decker - Onderzoekspsycholoog ‘Fordulas’ 

Reeds in de jaren 50, beschreef de World Health Organization (WHO) het therapeutisch klimaat als een belangrijke voorwaarde voor de werkzaamheid van het therapeutisch aanbod in psychiatrische settings. Recenter wees onderzoek naar het leefklimaat uit dat de manier waarop jongeren hun sociale omgeving in de instelling beleven, cruciaal is voor hun ontwikkeling. Een open, positief leefklimaat binnen de instelling hangt samen met meer prosociaal gedrag en de ontwikkeling van cognitieve empathie, meer patiëntentevredenheid, een betere werkrelatie, hogere behandelmotivatie en minder gedragsproblemen en recidivisme. Forensische jeugdzorg bevat ontegensprekelijk aspecten van gedwongenheid en geslotenheid, waardoor de aanwezige jongeren weinig keuzevrijheid hebben met betrekking tot zowel de behandelsetting als de behandelduur. Het nastreven van een goed behandelklimaat is hierdoor als het ware nog meer een ethische noodzakelijkheid. In deze lezing zullen we het gebruik van de leefklimaatschaal op de afdeling toelichten. We gaan dieper in op de manier waarop deze resultaten teruggekoppeld worden aan zowel het team als de jongeren om zo een gemeenschappelijke taal en aanpak te kunnen laten ontstaan en de mogelijkheid te bieden om samen te werken aan een beter leefklimaat op de afdeling.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP5 LET'S DO (SKIP THE DON'T)

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N1 - Pentalfa

Contactpersoon : Sanneke Wilson

Organisatie : Yuneco - CGG Ahasverus - I.T.E.R

Let’s do (skip the don’t): over positieve ervaringen binnen netwerking.

Auteur inleiding : Sanneke Wilson

Inleiding :

Basis van dit symposium zijn een 80-tal quotes van jongeren en hun context aangaande positieve ervaringen met netwerken die rondom hen bestonden of werden geïnstalleerd Er zal gesproken worden over een positieve manier van samenwerken, over good practices uit de praktijk, over drie specifieke doelgroepen (acuut suïcidegevaar, mentale beperking, seksueel grensoverschrijdend gedrag) waarbij elke hulpverlener vanuit eigen praktijk handvaten worden aangereikt om samen tot constructieve installaties te komen. Het is een bewuste keuze om niet te vertrekken vanuit de knelpunten of negatieve ervaringen in samenwerking en gedurende de hele lezing zal de nadruk ook expliciet liggen op het positieve en constructieve van netwerken zonder de daadwerkelijke klinische praktijk en de realiteit uit het oog te verliezen.

  • Positief netwerken: het speelveld en de spelregels.

Auteur : Sanneke Wilson

Op basis van wetenschappelijke literatuur zullen de spelregels van het uitwerken van een positief netwerkoverleg in kaart worden gebracht. Het betreft een algemene inleiding aangaande netwerking, waarbij verschillende thema’s aan bod zullen komen waarmee men te maken krijgt tijdens deze manier van zorgverlening. Aan bod komen onder andere: gedeeld en gezamelijk beroepsgeheim, gedeelde verantwoordelijkheid, juridische aansprakelijkheid en beslissingsrecht. Daarnaast zal geprobeerd worden een antwoord te formuleren op de volgende vragen. Hoe kun je als hulpverlener je eigen verantwoordelijkheid opnemen binnen je eigen werkkader en mogelijkheden? Hoe kunnen verschillende visies constructief mee bijdragen tot een gezamenlijk zorgtraject? Hoe kan dialoog bijdragen tot een constructieve samenwerking? Via praktijk voorbeelden worden tijdens deze lezing spelregels voor een positieve samenwerking aangereikt die hulpverleners in hun algemeen dagdagelijkse praktijk direct kunnen toepassen.

  • Positief netwerken: acute suïcidedreiging.

Auteur : Begga Van de Velde

Met het speelveld en de spelregels van positief netwerken als basis wordt tijdens deze lezing dieper ingegaan op positief samenwerken in geval van een acute suïcidedreiging. Wanneer er sprake is van acute suïcide dreiging wordt soms vastgesteld dat niet iedere hulpverlener zichzelf voldoende in staat acht om hier zelf mee aan de slag te gaan. Aan de hand van praktijkervaringen vanuit Yuneco Crisis worden handvaten aangereikt direct toepasbaar binnen het betrokken netwerk en met het oog op de daadwerkelijke klinische praktijk.

  • Positief netwerken: verstandelijke beperking.

Auteur : An-Sofie Nieuwdorp

Coauteurs : Lisa Liekens

Met het speelveld en de spelregels van positief netwerken als basis wordt tijdens deze lezing dieper ingegaan op positief samenwerken in geval van de aanwezigheid van een verstandelijke beperking. Wanneer er sprake is van de aanwezigheid van een verstandelijke beperking wordt soms vastgesteld dat niet iedere hulpverlener zichzelf voldoende in staat acht om hier zelf mee aan de slag te gaan. Aan de hand van praktijkervaringen vanuit Yuneco Combi worden handvaten aangereikt direct toepasbaar binnen het betrokken netwerk en met het oog op de daadwerkelijke klinische praktijk.

  • Positief netwerken: seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Auteur : Ninke Duquet

Met het speelveld en de spelregels van positief netwerken als basis wordt tijdens deze lezing dieper ingegaan op positief samenwerken in geval van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wanneer er sprake is van de aanwezigheid van seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt soms vastgesteld dat niet iedere hulpverlener zichzelf voldoende in staat acht om hiermee aan de slag te gaan. Aan de hand van praktijkervaringen vanuit I.T.E.R worden handvaten aangereikt direct toepasbaar binnen het betrokken netwerk en met het oog op de daadwerkelijke klinische praktijk.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP7 "Oog voor Kopp en Koap, als het kriebelt moet je samenwerken!"

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - BMW2

Contactpersoon : Dries Vanderputte

Organisatie : Netwerk Ligant, Noolim

Een kriebelende reis voor kinderen van ouders met een psychische kwetsbaarheid.

Auteur inleiding : Dries Vanderputte

Inleiding :

In de ondersteuning van kinderen en jongeren van ouders met psychische en / of afhankelijksheidsprobelemen is samenwerking tussen hulpverlening noodzakelijk. In Limburg brengen we partners vanuit kinder- en jeugdhulpverlening samen met volwassenhulpverlening in de provinciale werkgroepen KOPP KOAP. We stimuleren de ontmoeting en delen expertise tussen partners uit het netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen en jongeren (Ligant) en de twee volwassennetwerken uit de provincie (Reling en Noolim). Op Vlaams niveau biedt Familieplatform vzw ondersteuning aan de verschillende netwerken en organisaties ten landen. Expertise wordt gedeeld over de provincies heen. Tijdens dit symposium lichten we toe op welke manier deze samenwerking een meerwaarde biedt voor deze kwetsbare groep en zoomen we in op diverse goede praktijken.

  • Ik ga op reis en neem mee… de koffer van Kriebel!

Auteur : Inez Vandewinkel

Coauteurs : Vicky Terteka

Je bent op reis vertrokken met een kind, een jongere en/of diens ouder. Een onvoorspelbare reis. In die begeleiding die jij biedt, geeft de koffer van Kriebel jou extra bagage in het bespreekbaar maken van psychische en/of afhankelijkheidsproblemen bij ouders. Deze koffer is ontstaan vanuit het programma Crosslink (netwerk Ligant) met als doel hulpverleners die rechtstreeks of onrechtstreeks werken met kinderen en jongeren te ondersteunen. Door preventief aandacht te hebben voor deze kinderen en jongeren streven we er naar om de groep, die op lange termijn moeilijkheden ondervindt, groter te maken. De koffer van Kriebel zal je helpen in het contact leggen met deze kinderen en jongeren en te spreken over psychische en/of afhankelijkheidsmoeilijkheden van de ouders. Samen willen we ervoor gaan dat zij zich goed in hun vel voelen. We werpen een blik op de reiskaart van Kriebel en snuisteren samen in de koffer. Een koffer die ontstaan is binnen het programam Crosslink (Netwerk Ligant) in samenwerking met Familieplatform vzw. Wil jij je laten kriebelen door onze ideeën?

  • Ontmoetingen onderweg bieden een veilige plek...

Auteur : Ward Campo

Het netwerk Ligant biedt groepssamenkomsten aan voor kinderen en jongeren van ouders met een psychische en/of afhankelijkheids-problemen. Samen met Kriebel maken ze tijd om heel wat landen (verschillende thema’s) te benaderen. Deze bijeenkomsten bieden een veilige plek waar kinderen en jongeren samen leren omgaan met de psychische en/of afhankelijkheids-problemen van hun ouder(s). Door het samenbrengen van deze kinderen en jongeren wil het netwerk psychische problemen binnen deze specifieke doelgroep voorkomen. Getuigenissen van kinderen en jongeren geven een inkijk in hun reisverslag.

  • Ouders als belangrijkste reisgezellen: ‘‘Ouder zijn, met een kwetsbaarheid’ hoe doen jullie dat?’

Auteur : Katrien Froyen & Melanie Bierwaerts

De mobiele equipes van het netwerk Noolim brengen ouders samen. Als medewerker van een mobiele team zitten we in een unieke positie: namelijk in de eigen vertrouwde omgeving van de cliënt, bij de mensen thuis. Op deze manier krijgen we vaak meer informatie / kunnen we beter observeren welke verschillende rollen een cliënt heeft en hoe hij deze beheerst. Één van deze rollen is het ‘ouder-zijn’. Via de vertrouwensband die we vaak met een cliënt opbouwen kunnen we een goed zicht krijgen op de situatie en het functioneren van de kinderen. In ons werk hameren we op het ondersteunen van de cliënt om de regie van zijn/haar leven terug in handen te nemen, zijn/haar ‘gezonde’ rollen te stimuleren; hierbij is dan ook het ondersteunen van de ouder in zijn/haar rol als ouder en het thema van KOPP/KOAP te bespreken. We kiezen er bewust voor om de kinderen rechtstreeks of onrechtstreeks een plek te geven in onze begeleiding. Om deze ouders de kans te geven hun ervaringen te delen, geven we hen de mogelijkheid samen te komen met als thema: ‘Ouder zijn, met een kwetsbaarheid’ hoe doen jullie dat?

  • Kidsdag KOAP, een hele dag aan de slag met KOAP om hun Veerkracht te versterken!

Auteur : Joke Gabriel (MSOC Vlaams-Brabant - MaPa, Yuneco Connect)

Coauteurs : Nicky Zanders

Verslaving is een ziekte die het hele gezin raakt, ook de kinderen. Het is erg verwarrend voor een kind om de verslaving te haten en te houden van de ouder met een verslaving. De kidsdag, start 10u einde om 15.30 met een teruggeef-moment aan de ouders, heeft als doelstelling KOAP ondersteunen met name door te beseffen dat ze niet alleen zijn, dat zij niet de oorzaak zijn van de verslaving, en dat zij niet verantwoordelijk zijn voor de problemen in het gezin die veroorzaakt worden door de verslaving van een ouder. Het werken in groep heeft als meerwaarde dat ze leren van kinderen die in quasi dezelfde situatie opgroeien. De kidsdag leert hen dat het oké is om te spreken over verslaving en hoe ze zich hierbij voelen, zorgt ervoor dat ze verslaving beter begrijpen en dat ze vaardigheden kunnen leren. 1 op 4 kinderen woont in een gezin waar teveel alcohol of drugs worden gebruikt worden. Uit onderzoek blijkt dat deze kinderen een hoger risico hebben om zelf alcohol of drugs te misbruiken én dat inzetten op bovenstaande zaken kan voorkomen dat dit bij deze kinderen gebeurt. In deze workshop doorlopen we niet alleen het programma van de Kidsdag maar gaan we vooral een aantal kosteloze methodieken oefenen rond verslaving, emoties en gezonde coping-mechanismen.

Allereerst zal het programma van de Kidsdag weergegeven worden zodat voor de deelnemers duidelijk wordt waar de preventieve waarde ligt in het werken rond Veerkracht met KOAP. Vervolgens zal per deel van de Kidsdag, verslaving, emoties rond verslaving en tot slot gezonde coping strategieën gewerkt worden. We bekijken welke methodieken er gebruikt kunnen worden en gaan de meest toegankelijke methodieken oefenen in kleine groepjes. Dit allemaal met materiaal dat kosteloos is.   Daarnaast wordt al het visuele materiaal getoond zoals het werkboekje waarin gewerkt wordt door de kinderen. Dit is een soort dagboek dat ook emoties kan kanaliseren omdat het een 'verander'schrift is. Welke minuut-rustpuntjes kan je toepassen in deze vermoeiende en confronterende dag? We gaan ook op zoek naar de betekenis van de dag Mantra van de Kidsdag namelijk FC Geluk.   Tot slot gaan we in op het belang van hoe op een niet bedreigende manier de inhoud van de Kidsdag aan de ouders weergeven zodat de spanning voor zowel kinderen als ouders niet meegenomen wordt.  

Naast een aantal voorbeelden van wat de kinderen maken zal een schriftelijke getuigenis van een 12 jarig meisje meegebracht worden. Hierin geeft ze haar nieuwe inzichten weer alsook wat de kidsdag voor haar heeft is geweest.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP8 NEUROSEQUENTIEEL MODEL voor TRAUMASENSITIEVE BEHANDELING

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - BMW5

Contactpersoon : Eva Kestens

Organisatie : OBC ter Wende-Espero

Trauma sensitief behandelen in een residentiële setting: de ontwikkeling van het brein als leidraad.

Auteur inleiding : Eva Kestens

Coauteurs : Romina Cuadros Perez

Inleiding :

Het Neurosequential Model of Therapeutics (NMT) van Dr. Bruce Perry biedt een vernieuwende en boeiende diagnostische en traumasensitieve kijk op kinderen. De ontwikkeling van het brein (en dus van kinderen) vormt daarbij de leidraad. Deze diagnostische bril geeft ons een beter zicht op de krachten en beperkingen van kinderen die trauma of verwaarlozing meemaakten tijdens hun vroege kinderjaren. Vanuit deze analyse biedt het model een therapeutische aanzet waarbij er van uit gegaan wordt dat de ontwikkeling van kinderen niet alleen binnen de muren van een therapielokaal kan gestimuleerd worden, maar dat net in het dagdagelijkse de kracht en de sleutel tot verandering te vinden is. We hebben dus iedereen rond het kind nodig om de behandeling te doen slagen. Ouders, begeleiders/opvoeders, leerkrachten, trainers in de sportclub,..... Hoe meer mensen samenwerken om een kind te helpen, hoe groter de kans van slagen. Het doel is dus voor elk kind een therapeutisch web uit te bouwen, binnen en buiten de muren van de voorziening. In onze lezing leggen we de theorie van dit model uit én vertellen we hoe wij er in onze residentiële behandelsetting mee aan de slag gaan. We illustreren dit zoveel mogelijk met beelden en boodschappen van de kinderen, jongeren en ouders waarmee we werken.

  • Basisprincipes van het neuro-sequentieel behandelmodel.

Auteur : Eva Kestens

Sinds 2017 verdiepen wij ons als organisatie in het neurosequentieel behandelmodel (NMT) van dr. Bruce Perry. Perry is een Amerikaans kinder- en jeugdpsychiater, neuro-wetenschapper en auteur van de boeken: 'De jongen die opgroeide als hond.' en 'Het liefdevolle brein'. In onze eerste bijdrage leggen we de onderliggende theorie van het model uit. We nemen je mee in de boeiende wereld van de neurobiologie en brengen je de basisprincipes van de ontwikkeling van het brein bij. We illustreren daarnaast de impact van trauma en verwaarlozing op de ontwikkeling van het brein en hoe zich dat vertaalt in het gedrag van een kind. Hoe beter we begrijpen hoe omgeving en neurobiologie met elkaar in communicatie gaan, hoe beter we aangrijpingspunten vinden om therapeutisch aan de slag te gaan met deze gekwetste en kwetsbare kinderen en hun gezinnen.

  • Traumasensitief behandelen in de leefgroep.

Auteur : Romina Cuadros Perez

Coauteurs : Eline Van Weddingen

Met de inzichten van het NMT gaan we aan de slag in de dagdagelijkse realiteit van een leefgroepwerking. We proberen antwoorden te geven op de volgende vragen: Hoe organiseer je een leefgroep aangepast aan de noden van kinderen met vroegkinderlijk trauma? Hoe sluiten we aan bij de ontwikkelingsleeftijd van kinderen en jongeren? Hoe krijg je kinderen in hun kalme brein? Hoe pas je je therapeutisch aanbod aan? Hoe zorg je voor een therapeutisch web? Met beelden en getuigenissen laten we ook onze kinderen en jongeren aan het woord.

  • Traumasensitief aan de slag met ouders.

Auteur : Lieve Wijckmans

Coauteurs : Patsi Mertens

Werken met kinderen betekent uiteraard ook werken met ouders. Meer nog, zonder de ouders kunnen we meestal niet aan de slag met de kinderen. De meeste ouders van kinderen in een voorziening hebben zelf een beladen voorgeschiedenis. Ook zij moesten vaak liefde missen en groeiden op in gezinnen waar conflicten en breuken erg aanwezig waren. De pijnlijke ervaringen uit het verleden spelen mee in het heden. Het speelt mee in de relatie met hun partner en hun kinderen. Het is dus belangrijk oog te hebben voor het trauma bij de ouders. Stapsgewijs en op maat zoeken we wat nodig is om ouders weer in hun kalme brein te krijgen, we werken langzaam aan hernieuwde relatie opbouw, samen zoeken we hoe we het netwerk van ouders kunnen uitbreiden en als het kan, gaan we aan de slag met hun eigen pijnlijke ervaringen uit de voorgeschiedenis. In deze bijdrage leggen we uit hoe we ouders hierbij helpen. We laten ook de ouders via videoboodschappen zelf hun ervaringen delen.

  

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP10 MULTI-FAMILY-THERAPY

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - BMW3

Contactpersoon : Femke Migerode

Organisatie : Z.org UPC KU Leuven, Campus Kortenberg - Beaufort

Multi-family Therapy: een samenwerking intra-, inter- en extra-familiaal.

Auteur inleiding : Femke Migerode

Coauteurs : Danny Lambeens

Inleiding :

Multi-family Therapy of familiegroepstherapie vindt haar wortels in systeemtherapie en psychodynamische groepstherapie. Het combineert de voordelen van individuele gezinstherapie met de specifieke factoren eigen aan groepstherapie. De kracht situeert zich in het gelijktijdig aanwezig zijn van de verschillende gezinnen en de erkenning van hun krachten en mogelijkheden om zichzelf en elkaar te helpen. De gelijkenissen binnen deze gezinnen verbind en biedt hen de mogelijkheid om zich minder geïsoleerd te voelen. De verscheidenheid in de gezinnen die deelnemen, in leeftijd, gezinsrollen, geslachten en gezinssamenstellingen, biedt hen dan weer talloze mogelijkheden tot leren van de andere individuen, paren en gezinsleden. In dit symposium brengen we de opzet van de familiegroepstherapie op een therapeutische opname afdeling voor jongeren naar voren. Hierbij zullen we stil staan bij de ontwikkeling en implementatie van de gezinsgroep, de ontwikkeling psycho-educatieve sessies ter ondersteuning van de gezinsgroep en twee specifieke thema’s die behandeld worden binnen deze gezinsgroep: gezinssculpting en suïcidepreventie.

  • Een Multi-family groep op Beaufort een therapeutische opname afdeling voor jongeren.

Auteur : Femke Migerode

Coauteurs : Danny Lambeens

Binnen het therapieprogramma van Beaufort Kortverblijf is de gezinsgroep ontstaan vanuit de wens om de gezinnen van de opgenomen jongeren nog meer te betrekken bij het behandelproces. De gezinsgroep werd geconceptualiseerd als een exploratief therapeutische setting. Hiertoe werden 6 sessies uitgewerkt: een kennismakingssessie, vier thematische sessies en een terugkomst sessie. We werken met een gesloten gezinsgroep die bestaat uit 6 tot 8 systemen (opgenomen jongere + ouders; broers en zussen worden ook mee uitgenodigd). Een cyclus van de gezinsgroep bestaat uit een kennismakingssessie van 3-uur en vier 2-uur durende thematische sessies die plaats vinden om de 2 a 3 weken. Een terugkomst sessie sluit de cyclus af 3 maanden na het afronden van de laatste thematische sessie. De sessies vinden plaats in een zaal in het conferentiecentrum van UPC KULeuven Kortenberg op donderdagen van 17u15 tot 19u15.

  • Psycho-educatie in een multi-family setting.

Auteur : Danny Moins

Coauteurs : Mieke Kunnen; Ruth Ieven

Bovenop de verbindende rol die MFT beoogt binnen de therapiesessies, hebben ouders vaak ook nood aan erg praktische informatie rond specifieke probleemgedragingen van hun kind. Wat als mijn kind voortdurend kwaad reageert in een gesprek en wegloopt zodra we regels proberen af te spreken? Hoe reageren we op een kind dat suïcidale uitlatingen maakt of zichzelf verwondt? Wat voor medicatie neemt hij/zij en welke effecten zou dit met zich kunnen meebrengen? Hoe kan ik zicht krijgen op zijn/haar sociale media zonder zijn/haar privacy af te nemen? Hiertoe bieden psycho-educatiesessies de mogelijkheid om concreter te kijken naar situaties waar ouders mee worstelen, en laten we hen zelf mee nadenken over hoe ze opgedane kennis in hun eigen thuiscontext kunnen omzetten. Enerzijds wordt er een theoretisch kader geschetst door teamleden met telkens een verschillende disciplinaire achtergrond. In een tweede deel wordt er met ouders eerder praktijkgericht gewerkt rond eigen voorbeeldsituaties of vragen. De thema’s van de sessies proberen in te spelen op een brede waaier aan probleemsituaties die zich in de thuiscontext kunnen voordoen. Door de meer praktisch gerichte vragen en bezorgdheden hier aan bod te laten komen, ontstaat er binnen de therapeutische Multi-Family sessies meer tijd en ruimte om diepgaander therapeutisch te werken rond de verbinding van ouders met hun kind.

  • Gezinssculpturen in Multi-Family therapy.

Auteur : Danny Lambeens

Coauteurs : Femke Migerode

Gezinssculpting faciliteert, middels een verdicht of metaforisch uitgezet beeld in de ruimte, de mogelijkheden om de interacties in het gezin op een indringende wijze te bespreken. De setting van de gezinsgroep verbreedt en verdiept dit proces door de perspectieven die de leden van de andere gezinnen binnen brengen in de dialoog. We vragen beurtelings aan de jongere, de ouders, de brussen, de stiefouders, … om met behulp van een koord alle gezinsleden met elkaar te verbinden vanuit een plaats die de afstand/nabijheid tussen hen en de andere gezinsleden uitbeeldt. Op die manier is het mogelijk om vaak complexe verhoudingen binnen bijvoorbeeld nieuw samengestelde gezinnen door te werken, deels met hulp van de sculpting die als een chronotoop de evolutie in de tijd en de positie van andere gezinsleden verhelderend voorstelt. En waarbij de MFT context mee complexe onderwerpen kan initiëren en reguleren.

  • Suïcidepreventie in Multi-Family therapy.

Auteur : Danny Lambeens

Coauteurs : Femke Migerode

Vanuit suïcidepreventie benadrukt men het belang van het verbreden van het netwerk rond de jongere en vooral de openheid om te spreken over suïcidale gedachten en de angsten die het in de omgeving kan oproepen. Immers schaamte en het trachten hanteren in de beslotenheid houdt meer risico’s in dan het bespreekbaar maken en het daarbij soms losmaken van hevige gevoelens bij zowel de jongere als de ouders. Binnen de Multi Family Therapy (MFT) is er ruimte voor jongeren en ouders om, in interactie met andere jongeren en hun ouders, stil te staan bij suïcidegedachten en/of pogingen en hierin de openheid en hulp van anderen te ervaren. Maar ook de geslotenheid en angst van andere ouders en jongeren te voelen. Op die momenten krijgt de groep een belangrijke kracht in het hervinden van het opnieuw bespreekbaar maken van moeilijke ervaringen en is de MFT een belangrijke hefboom voor suïcidepreventie. In de gezinsgroep kan het belangrijk zijn het evenwicht tussen besmetting van andere jongeren of het samen zoeken naar coping voldoende te reguleren. Opnieuw creëert het open gesprek hier vooral een verbindende context die veiligheid voor ouders en jongeren genereert.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP13 SIGNS OF SAFETY

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N1 - GA3

Contactpersoon : Nele Haedens

Organisatie : Agentschap Jongerenwelzijn - Ondersteuningscentra en Sociale diensten jeugdrechtbank

Signs of Safety: samen tot het uiterste om hoop te creëren voor een veilige toekomst.

Auteur inleiding : Nele Haedens

Coauteurs : Nadine Aerts

Inleiding :

Een tussenkomst vanuit de overheid of vanuit jeugdrechtbank wordt niet onmiddellijk geassocieerd met participatie en het actief betrekken van gezinnen en hun netwerk. Binnen de afdeling Ondersteuningscentra en Sociale Diensten Jeugdrechtbank (OSD) trachten we met de keuze voor Signs of Safety (SofS) een constructieve insteek te nemen zowel in de organisatie als in de praktijk. SofS, een oplossingsgerichte benadering, helpt ons om binnen een ‘gedwongen’ kader in te zetten op het ontginnen van en aan te sluiten bij de krachten van de kinderen, jongeren en ouders en hun netwerk met focus op veiligheid voor de minderjarige. Veiligheid is slechts tijdelijk en onvolledig wanneer we niet ook kunnen inzetten op de aanwezigheid van steunende, liefhebbende én blijvende volwassenen die een kind of jongere verder helpen groeien, herstellen en floreren. De kracht zit in de constructieve samenwerkingsrelatie met cliënten, hun netwerk en indien nodig met professionele partners (en ruimer de gemeenschap) om er samen voor te zorgen dat ze mee verandering creëren in het dagelijkse leven van een minderjarige in zijn gezin. We willen ouders en hun netwerk de kans geven om zelf aan de slag te gaan rond het creëren van veiligheid, zonder zowel de zorgen t.a.v. de minderjarige , als van de ouders (zoals alcoholverslaving en psychische problemen) uit het oog te verliezen. Binnen dit symposium willen we laten zien aan de hand van casussen hoe we inzetten op het centraal zetten van het kind, het actief betrekken van ouders en hun netwerk en hoe onze vernieuwde samenwerking met professionele partners er uit ziet.

  • Vernieuwd partnerschap in de driehoek binnen jeugdbescherming.

Auteur : Isabelle Quintens

Coauteurs : Anita Meesschaert

De wijziging van de decretale opdracht (decreet IJH) van de afdeling Ondersteuningscentra en Sociale diensten Jeugdrechtbank (OSD) heeft als gevolg dat - weliswaar in verbinding met haar geschiedenis van jeugdbescherming in jeugdhulp en met de partners in de Bijzondere Jeugdbijstand - ze nog verder is “verbijzonderd”. Dit heeft gevolgen voor de samenwerking met professionele partners en de wijze waarop de meerstemmigheid gestalte krijgt binnen de driehoek gevormd door de onder mandaat staande minderjarige (en zijn ouders, gezin en context), de overheidsinstantie OSD en de jeugdhulpaanbieder. De meeste gezinnen aangemeld bij OSD hebben een zware rugzak met moeilijkheden, trauma en beperkingen waarbij de vaardigheid van ouders in opvoeden sterk onder druk staat. De klassieke procesgang van de indicatiestelling van een hulpaanbod in jeugdhulp biedt in geval er ook sprake is van onveilig opgroeien, vaak geen afdoende antwoord op de noden van een kind aan een warm en stabiel netwerk, aan verbondenheid en steun en aan existentiële noden op vlak van loyauteit en identiteit. Met de implementatie van Signs of Safety willen we snel en concreet antwoord bieden. Dit vergt een intens aan de slag gaan met ouders, kinderen/jongeren en hulpverlening om vanuit een gedeeld verhaal met als focus veiligheid, noden en welzijn van het kind ook het natuurlijk netwerk te betrekken. We willen jullie meenemen in hoe we in OSD Oost-Vlaanderen met deze uitdagingen aan de slag zijn aan de hand van 4 innovatieve praktijkprojecten die inzetten op de ontwikkeling van vernieuwde samenwerkingspraktijken tussen de afdeling OSD en private jeugdhulpaanbieders.

  • "Healing is in the network"

Auteur : Sabien DeKlerck

Coauteurs : Nele Haedens

Binnen onze focus op het veilig opgroeien van kinderen hebben we naast de fysieke aspecten ook oog voor emotionele veiligheid en ontwikkeling, nu en op lange termijn. Eenzaamheid, helaas inherent aan het opgroeien buiten de eigen context, is een van de grootste factoren die ervoor zorgt dat de kinderen, jongeren en gezinnen met wie we samenwerken, ook op latere leeftijd zowel fysieke als emotionele schade hiervan ondervinden. Onze praktijk leert ons dat een geëngageerd netwerk, betrokken op lange termijn, van cruciaal belang is. Het opgevangen en omringd worden door betekenisvolle volwassenen , die ook op lange termijn aanwezig blijven, is essentieel voor de veerkracht die kinderen nodig hebben om nu en later te kunnen “genezen”. Kwaliteitsvolle relaties zorgen enerzijds voor de stabiliteit nodig om te genezen van trauma en anderzijds maken ze op zich een significant verschil in het genezingsproces. Om een netwerk te kunnen betrekken moet er een taboe doorbroken worden. Samen met het ouders, het netwerk en partners is het zoeken naar betekenis geven aan deze realiteit. Aan de hand van Woord en beeld verhalen helpen we om taal te geven aan wat op het eerste zicht onbenoembaar lijkt. Een gedeeld verhaal met uitleg gemaakt door de ouders voor de kinderen vormt een hoeksteen in de manier waarop we samen hierin onderweg zijn. Het doorbreken van geheimhouding zorgt voor een groot deel van de veiligheid. Het respect waarin deze verhalen tot stand komen, zet kinderen op eenvoudige manier in alle complexiteit centraal.

  • In complexe situaties van onveiligheid: vertragen of activeren?

Auteur : Nele Haedens

Coauteurs : Sylvie Venneman

Het hart en ziel van Signs of Safety is een risico- en veiligheidsanalyse die we samen met de jongere, het gezin en het netwerk maken, zodat werkers, maar vooral het gezin zich elke dag de vraag kunnen stellen: is dit kind veilig genoeg thuis? De praktijk van het werken in verontrustende opvoedingssituaties waarbij een overheidsinterventie noodzakelijk is, neigt soms naar paternalisme: dit doet zich voor wanneer de professional de positie aanneemt dat hij diegene is die weet wat er misgaat in het leven van gezinnen en bijgevolg ook weet wat de oplossing is. In de beoordeling van deze onveilige situatie zijn we vaak angstig, gaan we op zoek naar de waarheid en trappen we hier in de valkuil van te snel te oordelen. Het assessment framework van SofS helpt ons om ons oordeel te vertragen en om taal te geven aan de analyse en aan de zorgen, onze vrees voor de toekomst en wat er moet veranderen. Tijdens deze presentatie zal u kennismaken hoe we in deze complexe situaties oplossingsgericht toewerken naar een veiligheidsplan dat er voor moet zorgen dat het kind thuis kan opgroeien ook al wordt de situatie bemoeilijkt door complicerende factoren zoals verslaving, beperking of psychische problemen van de ouders.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP16 INTERSECTORALE SAMENWERKING

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N2 - BMW6

  • Reflectie over samenwerken bij complexe jeugdhulpvragen na 5 jaar intersectorale toegangspoort.

Auteur : Johan Tuerlinckx - Regiocoördinator

Vlaamse overheid, agentschap Opgroeien, afdeling continuïteit en toegang. Vlaams-Brabant/Brussel en Limburg

Coauteurs : Johan Van der Auweraert

Een belangrijke vernieuwing bij de start van het decreet Integrale Jeugdhulp in 2014 was de installatie van de intersectorale toegangspoort binnen het agentschap Jongerenwelzijn. Centraal in haar opdracht staat om voor jongeren met een complexe problematiek een hulpaanbod op maat uit te werken. Vaak zal dit een samengesteld pakket van hulp zijn.   Vanuit onze ervaring houden we in deze lezing een pleidooi voor een meer netwerkgerichte jeugdhulp in situaties van uithuisplaatsing, waarbij in langere trajecten wordt samengewerkt om de hulpverlening te versterken en breuken te vermijden. Vaak gaat het om jongeren wiens noden zich bevinden in een grijze zone tussen de geestelijke gezondheidszorg, de bijzondere jeugdzorg en de gehandicaptenzorg. We lichten, op basis van casuïstiek maar ook structureel, toe hoe hulpverlening via open en intensieve samenwerking effectiever kan worden. We lichten ook toe dat zo’n samenwerking niet vanzelfsprekend tot stand komt, en dat een publieke instantie met een specifieke opdracht, mandaat en instrumenten zoals ACT, hier een rol te vervullen heeft.   We zullen ook pleiten voor nieuwe vormen van besluitvorming tussen organisaties die vertrekt vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid – ten aanzien van de jongere en zijn hulpvraag én ten aanzien van elkaar. Overleg, structureel en casusgericht, is een onvermijdelijke basisvereiste om tot een andere, vernieuwde samenwerking te komen die geen onnodige breuken installeert en die streeft naar het ‘vast-houden’, ook in moeilijk gelopen trajecten.   Vanuit de casuïstiek nemen we in deze bijdrage het perspectief van de jongeren en hun context mee, maar we willen hen ook expliciet feedback vragen op onze bijdrage, die we vervolgens mee kenbaar zullen maken. De presentatie vertrekt vanuit casuïstiek ervaring binnen de intersectorale toegangspoorten.

  • TWOAPE : Een dagbehandeling op maat: ontstaan door een intensieve samenwerking tussen AZ, PZ, integrale jeugdhulp en WINGG.

Auteur : Dr Everaert Geert, Dr Vandeputte Ségolene

Associatie Kliniek Sint Jozef Pittem, AZ Jan Yperman en AZ Delta in samenwerking met OC St Idesbald (namens integrale Jeugdhulp) en WINGG

Ambulante Kinder en Jeugdpsychiatrie: Twoape

Coauteurs : Deproost Eddy, Jacques Dennis, Demets Lieven

"Het kind centraal niet het protocol !" Deze gedachte vormde voor verschillende partners de drijfveer om samen op zoek te gaan naar een zorgaanbod dat nog ontbrak in onze regio. In nauwe samenwerking met meerdere partners (AZ, PZ, Integrale Jeugdhulp, Wingg) gingen we aan de slag om een betere zorgcontinuïteit te garanderen. Het resultaat werd Twoape genoemd, wat ""samen"" in 't West-Vlaams betekent.   Twoape is een dagbehandelingseenheid verspreid over 4 verschillende units in Ieper, Pittem en Roeselare. Vanuit een open communicatie en een herstelondersteunende focus bieden we kortdurende, interdisciplinaire kinderpsychiatrische dagbehandeling aan voor minderjarigen (6-18 jaar), in samenwerking met hun context. Ons doel is opnames vermijden, het vormen van een aanvullende en verbindende schakel binnen zowel het zorgtraject van de minderjarige als het West-Vlaams integratief netwerk ( WINGG).   Graag hadden we dit project kort voorgesteld omdat we ervan overtuigd zijn dat deze vorm van samenwerking, over de grenzen van verschillende sectoren heen, een oplossing kan bieden voor kinderen met complexe zorgnoden die tot op heden in de kou bleven staan. Met deze presentatie willen we een eerlijk beeld geven van het traject, van voorbereiding tot opstart met zowel onze goede praktijken als onze pijnpunten.

In open communicatie werden de jongeren actief betrokken bij vormgeving en opstart van het project

  • OverKop, innoverende geestelijke gezonheidszorg mee aangestuurd door een bundeling van jongerenparticipatie en een intersectorale samenwerking voorbij de zorg.

Auteur : Elke Fontaine (OverKop Gent) - Gijs Mommerency (OverKop Gent, UZ Gent Kinder en Jeugdpsychiatrie, RADAR) - Wouter Kersbergen (OverKop Vlaanderen)

OverKop maakt het recht op geestelijke gezondheid op een vertrouwde, laagdrempelige manier toegankelijk voor iedere jongere die daar nood aan heeft. OverKop stimuleert hiertoe de kruisbestuiving tussen hulpverlening, vrije tijd en multidisciplinariteit. OverKop realiseert dit binnen een jongeren-minded fysieke plek. Tegelijkertijd vertrekt de organisatie vanuit bestaande structuren en overstijgt ze de verschillende echelons van geestelijke gezondheidszorg. OverKop combineert krachten van niet-klassieke partners (vb. Medialaan), de samenleving, expertise vanuit bestaande organisaties en de reguliere hulpverlening. Bovendien staan jongeren mee aan het stuur van OverKop. De basiswaarden die je ontmoet in OverKop zijn: participatie, verbinding en innovatie. Door de aantrekkelijkheid van de Huizen en hun medezeggenschap in de uitwerking ervan, ervaren jongeren oa.: - Een zone van vrijheid om elkaar en het OverKop-team te ontmoeten - Peersupport, een gevoel van sociale integratie en acceptatie - Een samenhangende groepsidentiteit De ervaring van jongeren en de deskundigheid die zij van hieruit meedragen zijn de verrijkende en sturende elementen van het OverKopmodel.

Video, schets jongerenparticipatie, eventueel getuigenis

  • De Rode Draad, co-creatie in verbinding.

Auteur : Linda Van Den Wyngaert - OTL Jeugd & Volwassenen - Directeur zorg

OTL Jeugd & Volwassenen is een centrum dat werkt rond volwaardige re-integratie. De oprichtster Annemie Schueremans is algemeen coördinator en ervaringsdeskundige in de ruimste zin van dat woord, want Open Therapeuticum Leuven is ontstaan uit haar ervaring.

De unieke methode van OTL vertrekt vanuit de bewustwording van de eigen identiteit en mogelijkheden, rekening houdend met de beperkingen. Deze positieve manier van werken op zowel fysieke, emotionele, energetische en mentale aspecten van de gehele mens is gegroeid uit eigen ervaringen en opgebouwde expertise.

De methode wordt toegepast op verschillende doelgroepen. Ieder groeipad wordt zeer intensief en persoonlijk begeleid, waarbij de Begeleider Bij Groeipad een cruciale rol speelt. De begeleiding omvat ondersteuning in de verschillende levensdomeinen zoals wonen, onderwijs, juridisch/financieel, vrije tijd, sociale context, werk,… We mobiliseren en coördineren een netwerk van betrokken diensten, artsen, onderwijs- en opleidingsinstanties, familie en vrienden. Ieder traject is op maat, vraaggestuurd, ontwikkelingsgericht en in een gecoördineerd netwerk. Dit is de rode draad in onze werking.

Het aanbod van onze psycho-emotionele ondersteuning is gericht op de verwerking van persoonlijke ervaringen en mogelijke trauma’s. Deze is complementair aan de lopende behandelingen en heeft als doel het basisevenwicht te herstellen zodat je krachtig terug aan de slag kan met je leven.

De Rode Draad, co-creatie : een gecoördineerde samenwerking die verbindend is. En je brengt tot je essentie in alle eenvoud.

OTL Jeugd & Volwassen is erkend door het Ministerie van Welzijn, VAPH.

Er worden getuigenissen georganiseerd in scholen en bedrijven. In dit project brengen we een boodschap vanuit diverse verhalen. In samenwerking met Rondpunt stimuleren we verkeersveilig gedrag door preventieve boodschappen te brengen in het project 'Getuigen onderweg'.

Jongeren brengen met verve hun boodschap aan de hand van een PowerPoint of aan de hand van hun verfilmd levensverhaal.

Als echtgenote van een NAH-er na een verkeersongeval en moeder van vier zonen waaronder een zoon met ASS en een zoon met HSP, is het voor mij evident om mijn steentje bij te dragen aan zij die zo zoekende zijn in de wirwar die onze huidige zorgsector is. Vanuit mijn lerarenopleiding en zelfstandig ondernemerschap als manager in het familiebedrijf combineer ik talenten en competenties in mijn huidige functie. Dit draagt bij tot het verwezenlijken van een volwaardige re-integratie van onze cliënten in de huidige maatschappij.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP18 POSITIEVE PSYCHOLOGIE

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - BMW1

  • Agressie als hefboom in een begeleidingsproces

Auteur : Taghon Geert - Kwa!Do privé praktijk / freelance vormingswerker / docent Vives Hogeschool Kortrijk / trainer / docent / begeleider

In deze korte bijdrage vertelt de spreker over agressie als hefboom in begeleiding en behandeling. Vanuit zijn tien jaar ervaring in de forensische jeugdpsychiatrie De Patio te Kortrijk kan hij duiden welk effect zorgdragende begrenzing heeft in relatie tot jongeren. Het volhouden en niet loslaten vraagt veel van de professional en het team. Hij getuigt van de kracht die uitgaat van het containen van agressie en het positief inzetten van een houding van zorgdragende begrenzing. Maar hij maakt ook ruimte om stil te staan bij de impact die dit had op hem als professional en als mens. Deze ervaring gebruikt hij vandaag de dag nog altijd in zijn privé praktijk Kwa!Do waar hij aan de slag gaat met jongeren met agressieregulatieproblemen. Zijn jaren ervaring rond het thema agressie bundelde hij samen met zijn collega Veerle Dupont in een handboek dat in september 2019 verschijnt bij uitgeverij Pelckmans Pro. Hij is tevens auteur van het boek 'Skunk. De geur van een destructief leven.' (Van Halewyck) Dit boek vertelt het verhaal van een jongen die opgroeit in een complexe context en langzaam psychisch gaat lijden. Zijn denken en handelen komen terecht in een negatieve spiraal. De rechten van dit boek zijn opgekocht om te verfilmen. In het najaar van 2019 verschijnt zijn boek 'Moeder Ziel Alleen'. Een nieuw verhaal over de wereld waar hij tien jaar in werkte. Geert Taghon is op dit moment docent binnen hogeschool Vives te Kortrijk en al 20 jaar freelance vormingswerker met als centraal thema 'agressie'.

Voorbeelden uit 25 jaar werkervaring in kinder- en jeugdpsychiatrie en het werken met jongeren.

  • Vergeving, vooral een geschenk aan jezelf -Vergevingsgezindheid als dagelijkse psychologische sterkte en facilitator in de samenwerking.

Auteur : Tine Schellekens - KU Leuven, Faculteit Psychologische en Pedagogische Wetenschappen - Schoolpsychologie en Ontwikkeling in Context - Doctoraatsonderzoeker

In de hulpverlening worden we dagelijks geconfronteerd met intrusieve ervaringen door het horen van pijnlijke levensverhalen, maar ook in het ervaren van machteloosheid en tekorten van het systeem en de mensen om ons heen. Wanneer iemand gekwetst wordt, genereert dit veel stress en kunnen er heel wat negatieve gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen ontstaan gericht tegen de persoon die meestal onbewust over een grens is gegaan. Deze stressreactie wordt in de literatuur ‘onvergevingsgezindheid’ genoemd. Deze stressresponsen die ons dagelijks overkomen hebben een negatief effect op onze gezondheid, welbevinden en samenwerkingsrelaties.

Vergeving, dankbaarheid, nederigheid en wijsheid zijn concepten die sterk ingebed zitten in eeuwenoude tradities en levensbeschouwingen. Het is echter pas recent dat ook de psychologie zich interesseert voor deze concepten, met name in de sub-discipline positieve psychologie. Positieve psychologie gaat op zoek naar positieve ervaringen, persoonlijkheidskenmerken en positieve systemen die de kwaliteit van het leven kunnen verhogen en pathologie kunnen voorkomen. Empirisch onderzoek onderbouwt de positieve effecten van vergeving op vlak van gezondheid, welbevinden en relaties.

De spreker geeft een samenvattend overzicht van het onderzoek naar vergeving waaruit blijkt dat vergeving een veelzijdig complex proces is met emotionele, cognitieve alsook motivationele en gedragsaspecten. Er wordt stilgestaan bij de verschillende elementen in de psychologische definitie van vergeving met name de tweeledige beweging waarin er eerst een beweging is van het loslaten van verzwarende gedachten, gevoelens en gedragsmotivaties en een tweede beweging waarin er een toename is van prosociaal gedrag. Vervolgens wordt er stilgestaan bij verschillende types van vergeving waarin er een onderscheid kan gemaakt worden naar de verschillende actoren in de gevende of ontvangende positie. En ten slotte wordt geduid hoe de vaardigheid om te vergeven een psychologische sterkte kan zijn in je dagelijkse persoonlijke en professionele leven.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP19 SAMENWERKEN MET OUDERS

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N2 - BMW3 

Auteur inleiding : Kris Holemans

Inleiding : 

Ouderschap is complex, het is zoeken en soms ploeteren. Fijne, vreugdevolle momenten tussen ouder * en kind wisselen zich af met erg moeilijke momenten. En dat geldt voor alle ouders.
Als de ouder daarenboven te maken heeft met een kind met psychisch of lichamelijk lijden, of als de ouder zelf te kampen heeft met psychische -of verslavingsproblemen, dan is ouderschap extra uitdagend en bij momenten erg belastend.
Wat op zijn beurt dan weer een extra belasting voor het kind kan betekenen.
Vanuit de tendens naar vermaatschappelijking van de zorg binnen de geestelijke gezondheidszorg groeit meer en meer het inzicht dat met een verruimde blik kijken naar de cliënt een meerwaarde betekent voor het hertsel van de cliënt. De cliënt behoort tot een groter geheel of context, die reeds lang voor de behandeling, maar ook tijdens en erna van grote betekenis is voor de cliënt.
Een samenwerking opbouwen met de familie, naasten, ouders, … vanuit gelijkwaardigheid vormt dan ook een logische en noodzakelijke stap binnen het herstelproces.
De vertaling van deze tendens naar de sector kinder- en jeugdpsychiatrie en -psychotherapie uit zich onder andere in het zoeken naar manieren om samen te werken met de ouders ten gunste van het herstel en welzijn van het kind, met respect voor het perspectief van de ouder. Dit brengt natuurlijk uitdagingen met zich mee, enkele daarvan pakken we aan tijdens dit symposium:
Hoe ga je om met ouderlijke stress die gepaard gaat bij het zorgen voor een psychisch ziek kind?
Hoe help je ouders met een psychische kwetsbaarheid om de nodige afgestemde zorg te kunnen bieden aan het jonge kind, opdat het kind een veilige gehechtheid kan opbouwen?
Hoe kan je samen met zwangere, druggebruikende vrouwen en partner of context, op zoek gaan verantwoord ouderschap?
Hoe begin je eraan, het opzetten van een KO(A)PP- vriendelijk, of ouder- en kindvriendelijk, beleid? 

Aan de hand van goede praktijken, inzichten uit literatuur en neurobiologie, en getuigenissen uit de praktijk, brengen we niet alleen een verhaal van risicofactoren, maar ook van veerkracht en mogelijkheden!

* Met de ouder bedoelen we ook grootouders, plusouders en/of andere belangrijke zorgfiguren.

 

  • Op pad met ouders en kinderen in de geestelijke gezondheidszorg: voorstelling ‘draaiboek van een sterk ouder – en kindbeleid’.

Auteur : Kris Holemans - Familieplatform Geestelijke Gezondheid vzw - Medewerker KOPP/KOAP

Binnen de geestelijke gezondheidszorg groeit meer en meer het inzicht dat met een verruimde blik kijken naar de client of patiënt een meerwaarde betekent: door een samenwerking op te bouwen met de familie en naasten, maar ook door ouderschap en welzijn van het kind meer centraal te stellen in een hersteltraject. Aandacht voor het kind van iemand met een psychische – afhankelijkheidsproblematiek (KOPP/KOAP) is een thema waar reeds jarenlange expertise rond werd opgebouwd en dat op organische manier meer bekendheid kreeg. Een thema dat vorig jaar ook een duidelijke duw in de rug kreeg vanuit de Vlaamse overheid: met de ontwikkeling van de Kindreflex heeft de geestelijke gezondheidszorg voor volwassenen nu een tool in handen die steun biedt bij het bespreken van de ouderrol en welzijn van het kind, én bij het omgaan met verontrustende gezinssituaties.   We merken dat de vraag naar vorming en coaching stijgt, alsmaar meer organisaties willen inzetten op een KOPP/KOAP beleid, ook wel te omschrijven als een ouder – en kindbeleid. Vaak zijn het geëngageerde medewerkers met een groot hart voor het kind en de ouder, die hier iets moois in gang kunnen zetten. Maar hier ook een brede en blijvende gedragenheid rond creëren in een organisatie, dat is meestal de uitdaging.   Hoe begin je eraan, het opzetten van een ouder- en kindvriendelijk beleid? Familieplatform speelt in op deze vraag door de ontwikkeling van een ‘draaiboek van een sterk ouder- en kindbeleid’. Een integratie van bestaand materiaal en expertise omtrent KOPP en KOAP uit Vlaanderen: zowel vanuit het werkveld, als vanuit de netwerken geestelijke gezondheidszorg kinderen en jongeren, als van ouders en kinderen zelf.   Tijdens deze korte presentatie stellen we deze tool graag voor en willen we mensen aan het denken zetten over welke stap– eerstvolgende – stappen er nog gezet kunnen worden.

Getuigenissen adhv filmpjes, en waarschijnlijk een ervaringsdeskundige om mee de sessie te leiden.

  • Kaatsbal. Stressreacties bij ouders van een psychisch ziek kind.

Auteur : Edward Campforts - UZ Brussel - Kinderpsychiatrie

Mediatietherapie, waarbij ouders instaan voor toedienen van de juiste zorg aan hun psychisch zieke kind, is een hoeksteen van bijna elke kinderpsychiatrische behandeling. Tegelijkertijd is het in een klinische context niet eenvoudig om de juiste balans te vinden tussen beroep doen op ouders en hen willen ontlasten van de stress die gepaard gaat met het zorgen voor een psychisch ziek kind. Deze stress kan ook immers ook een negatief effect hebben op het ziekteverloop van het kind en tot een negatieve interactie spiraal leiden. De focus die op het kind ligt, kan er toe leiden dat de impact van stress bij ouders onvoldoende of erg subjectief ingeschat wordt, en er voor zorgen dat eigen krachten van een gezin niet optimaal ingezet worden.              Deze lezing geeft een overzicht van de literatuur over stressreacties bij ouders van een ziek kind, hoe deze verband houden met specifieke pathologie en hoe deze gemeten en ingeschat kunnen worden. Hierna wordt besproken hoe stressregulatie van ouders een rol kan krijgen in de keuze van een behandelplan.

De lezing zal opgebouwd worden aan de hand van een getuigenis van een ouder via een videofragment.

  • De invloed van ouderlijke stress op de gehechtheid van het kind.

Auteur : Anne De Proost - UZ Brussel - Kinderpsychiatrie

Coauteurs : Edward Campforts

Het verwerven van een veilige gehechtheid is een belangrijke factor voor het jonge kind om op een gezonde manier te kunnen opgroeien. Een veilige gehechtheid leert het kind onder meer de basis van sociale interacties en draagt bij aan het vormen van een eigen identiteit.   Om een kind te helpen deze veilige basis te ontwikkelen, zullen ouders op een afgestemde, sensitieve manier reageren op de affectieve en gedragsmatige signalen die hun kind naar hen uit. Om deze afgestemde zorg te kunnen bieden aan het jonge kind, dient de ouder psychologisch in staat te zijn om deze signalen van het kind op te kunnen vangen en te interpreteren. Psychologische kwetsbaarheden van zorgfiguren zijn dan ook gerelateerd aan de kwaliteit van de gehechtheid van het jonge kind. Deze lezing focust zich op de impact van stress bij ouders in de ontwikkeling van gehechtheid. We lichten de gekende literatuur toe en staan stil bij de biologische pathways die een link vormen tussen stress bij ouders en gehechtheid bij kinderen. Dit is niet alleen een verhaal van risicofactoren, maar ook van veerkracht en behandeling. Neurobiologische inzichten rond stress helpen in de keuze van behandelingen die ouders ondersteunen in het laten groeien en helen van de gehechtheidsrelatie met hun kind.  

Gebruik van beeldmateriaal met ouder-kind interacties.

  • PONDO, Perinataal ondersteuningsnetwerk druggebruikende ouders.

Auteur : Veerle Bex

MSOC Vlaams-Brabant - MaPa, Yuneco Connect

Coauteurs : Joke Gabriel

Pondo een is ondersteunend preventief netwerk dat samen met druggebruikende ouders op zoek gaat naar verantwoord ouderschap, waar de veiligheid van het (on)geboren kind centraal staat. PONDO vertrekt vanuit de gedeelde visie dat zwangerschap en druggebruik niet samen gaan. Het is een samenwerkingsverband tussen MaPa - Yuneco Connect (MSOC Vlaams-Brabant), Parel en neonatologie U.Z. Leuven – Campus Gasthuisberg, CKG De Schommel vzw, Kind & Gezin en het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Vlaams-Brabant. Een vast kernteam met verschillende expertises die geen rechtstreekse hulpverleningsrelatie hebben met het gezin zodat vanuit een not-knowing positie vragen kunnen worden gesteld rond de verschillende levensgebieden van de toekomstige ouders. Het kernteam komt samen met de zwangere vrouw, de partner en andere belangrijke derden. Het doel is een preventief netwerk opstarten. De genetische kwetsbaarheid van deze kinderen kan niet worden voorkomen. Er kan wel invloed worden uitgeoefend op de mate waarin deze kwetsbaarheid effectief gevolgen heeft en het risicoprofiel van deze kinderen wordt verkleint. Vanuit een samenwerkingsrelatie worden gezinsleden geactiveerd, wat kunnen toekomstige ouder(s) zelf doen om de zorg voor hun kind te garanderen. Bezorgdheden rond het functioneren van de zwangere en het gezin worden openlijk besproken alle betrokkenen. Dit resulteert in een duidelijk plan waarin krachten, bezorgdheden en to do’s worden opgenomen. Het plan houdt rekening met verschillende scenario’s (het druggebruik stopt niet, de biologische vader komt terug in beeld, …) en er wordt duidelijk geformuleerd wat er dient te gebeuren om bezorgdheden te verminderen. Naast plan A en B wordt ook plan C besproken wat inhoudt dat de pasgeboren baby niet mee naar huis gaat. Het is geen evidente opdracht in transparantie, het relationele evenwicht zoeken tussen het vertrouwen van de ouders en het welzijn van het ongeboren kind zonder juridische rechten!

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM SP23 PERSOONLIJKE NETWERKEN

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N2 - BMW5

Auteur inleiding : Gunter De Kinder, Eline Segers, Klara Smout, Geertrui Vandelanotte

Inleiding :

Uitgangspunt op dit symposium is de stelling dat je beter af bent als je ingebed bent in een gevarieerd netwerk van familie, vrienden en kennissen, zeker op momenten dat het leven je voor uitdagingen stelt. Vanuit dit gegeven willen de 3 deelnemende organisatie elk vanuit hun eigen werking een pleidooi houden om de kracht en meerwaarde van die persoonlijke netwerken te (h)erkennen en daar waar nodig te versterken. Ze laten de deelnemers aan de hand van praktijkvoorbeelden en getuigenissen kennismaken met hoe ze in de praktijk persoonlijke netwerken van cliënten als partners meenemen in het ondersteuningstraject dat gelopen wordt.

  • YUNECO Casemanagement

Auteur : Gunter De Kinder, Eline Segers, Klara Smout, Jean-Luc Kabergs

YUNECO Casemanagement wil een aanklampend en langdurig beschikbaar aanbod creëren voor kinderen en jongeren met een meervoudige en complexe problematiek door het creëren van een persoonlijk en professioneel dragend netwerk voor de jongere.  

BASISPIJLERS: Zorg op maat en continuïteit in de hulpverlening: Door een actief, aanklampend en langdurig beschikbaar aanbod te creëren. Via het maken van verbindingen tussen verschillende fases en types en het vormen van een dragend persoonlijk netwerk aan de hand van wraparound approach.  

DOELGROEP: Moeilijk bereikbare jongeren met een complexe psychische en meervoudige problematiek. Jongeren met een justitiële maatregel. Comorbiditeit met verslaving. Comorbiditeit met een verstandelijke beperking - YUNECO Combi.

  • De kracht van verbinding.

Auteur : Geertrui Vandelanotte - Lus vzw

Leven doe je samen. Omringd door anderen sta je sterker in het leven. Lus vzw ondersteunt burgers om te investeren in hun eigen kring van mensen. Weten dat je een achterban hebt die om je geeft en voor wie je iets betekent, geeft een sterke basis om je eigen leven in handen te nemen.

Lus vzw vormt unieke lus-groepen rond mensen. Het uitgangspunt is de wens van iemand naar verandering en meer betrokkenheid. Kenmerkend voor onze werking is dat we dit doen, samen met wie al betrokken (geweest) is op het leven van die persoon: familie, nieuwe of oude vrienden, buren, kennissen, enz.

We brengen deze mensen samen in een Lus-groep. De centrale persoon kiest zelf wie hij uitnodigt. De groep komt samen op een plek waar men zich thuis voelt, op een moment dat iedereen goed past. Dat kan rond de keukentafel zijn, tijdens een wandeling , een etentje,… Een bijeenkomst dient om te praten, te dromen, te plannen of gewoon samen te zijn om leuke of minder leuke momenten te delen. De centrale persoon bepaalt waarover er gepraat wordt en op welk tempo.

Een vrijwillige compagnon de route ondersteunt zo’n LUS-groep: samen de nodige stappen ondernemen om een groep te vormen, de samenkomsten voorbereiden, de gesprekken in goede banen te leiden.

Iedereen kan bij Lus vzw terecht. In Vlaanderen zijn meer dan 200 Lus-groepen actief. Dit levert heel wat warme verhalen op over betrokkenheid en de kracht van verbinding, over er zijn voor elkaar, ook als het wat moeilijker gaat.

  • Eén gezin, één plan: een uitnodiging tot verbinding.

Auteur : Gert Van der Meiren - Teamcoördinator

Het uitgangspunt van één gezin, één plan is dat een intersectorale manier van denken en samenwerken leidt tot een gerichter en sneller antwoord op de noden en vragen van gezinnen en jongeren. Vanuit deze doelstelling wordt een team met brugfuncties opgericht waarin gezinscoaching, eerste- en tweedelijnspsychologie worden samengebracht.

Deze specifieke methodiek waarbij de regie maximaal bij het gezin wordt gelegd en het brede netwerk rondom het gezin geactiveerd en/of versterkt wordt, biedt veel mogelijkheden om krachtversterkend en maatgericht te werken. Zowel informele ondersteuners als professionele partners worden bij deze samenwerking actief aangesproken. De gezinscoach ondersteunt het gezin in het uitwerken van het eigen gezinsplan en werkt zo verbindend naar alle betrokkenen. Beschikbare tijd en middelen worden vooral ingezet in de zorg voor gezinnen en jongeren. Daarbij is de voortdurende aandacht voor de geestelijke gezondheidszorg van kinderen en jongeren met een emotionele kwetsbaarheid prioritair. De inzet van eerste- en tweedelijnspsychologie in het samenwerkingsverband biedt een meerwaarde naar kracht- en herstelgericht werken en creëert opnieuw verbinding met het eigen gezin en netwerk.

Na bijna één jaar werken bieden wij met deze bijdrage graag een inkijk in onze huidige werking. Successen en leermomenten, zowel als goede praktijkvoorbeelden, twijfels en aandachtspunten, wisselen elkaar daarbij af. Ook wij blijven op zoek naar manieren om samenwerking en netwerkverbinding te optimaliseren. We hopen in deze ontmoeting te komen tot dialoog, uitwisseling van ideeën en wederzijdse inspiratie !

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM  SP3 CRISISZORG WINGG VERBINDT

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - Pentalfa

Contactpersoon : Sophie Ledoux

Organisatie : PZ Kliniek Sint-Jozef

In crisis ken je je vrienden: hoe het programma Crisiszorg verbinding bevordert tussen partners in het netwerk WINGG.

Auteur inleiding : Cedric Kemseke - netwerkcoördinator WINGG

Inleiding :

In 2015 zag WINGG (het West-Vlaams Integrerend Netwerk Geestelijke Gezondheid voor kinderen, jongeren en hun context) het daglicht in het kader van de uitrol van het 'Nationaal Plan voor een nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren'. Eén van de eerste opdrachten voor het jonge netwerk was het ontwikkelen van een programma Crisiszorg dat tegemoet kwam aan volgende verwachting: zo spoedig mogelijk (bij voorkeur binnen enkele dagen) intensieve hulpverlening op maat bieden aan kinderen en jongeren die zich in een niet-levensbedreigende crisissituatie bevinden. Als netwerk dienden we hiervoor afstemming te zoeken met netwerkpartners met een bestaand crisisaanbod en nieuwe initiatieven (vb. mobiel crisisteam) daarin een plaats geven. We kozen voor een verregaande integratie met het Crisismeldpunt Minderjarigen en voorzien daarbij ondersteuning vanuit het Mobiel Team Crisis WINGG. Het netwerk WINGG werkte binnen dit programma verder ook een model voor residentiële crisisopname uit waarbij "crisisnavigatoren" een centrale rol spelen bij de samenwerking tussen K-diensten en de regie over de crisisopnamevragen opnemen.

  • De centrale rol van het Crisismeldpunt Minderjarigen in het programma Crisiszorg.

Auteur : Tim Verbeke - Mobiel Team Crisis WINGG en ondersteuner Crisismeldpunt

Coauteurs : Tessa Koentges - Mobiel Team Crisis WINGG en ondersteuner Crisismeldpunt

Reeds bij aanvang van de ontwikkeling van een crisisprogramma kozen de netwerkpartners in West-Vlaanderen (met de coördinatoren van WINGG en het Crisismeldpunt Minderjarigen voorop) voor een verregaande integratie van het bestaande crisismeldpunt in de crisiswerking GGZ. Vertrekpunt voor deze principiële keuze is het basisrecht van elk kind/elke jongere om in een situatie van psychische crisis dezelfde kwalitatieve hulp te kunnen ontvangen, om het even wie hem/haar doorverwijst of in welke gemeente of regio hij/zij woont.   Waar voorheen de toegang tot crisisjeugdhulp binnen GGZ vanuit diverse diensten werd aangeboden, kiezen wij ervoor om dezelfde kwaliteitsvolle hulp in het Crisismeldpunt Minderjarigen te centraliseren. In de praktijk werd dit vertaald in een structureel samenwerkingskader dat gaandeweg verder geoptimaliseerd wordt. De structurele aanwezigheid van een medewerker van het Mobiel Team Crisis WINGG op het Crisismeldpunt Minderjarigen vormt daar één van de fundamenten van.  Vanaf 2016 wordt een gestage verhoging van de werkdruk op het Crisismeldpunt Minderjarigen vastgesteld. Intussen is het aantal aanmeldingen verdubbeld in vergelijking met de periode voor de integratie met het crisisprogramma WINGG. De actieve samenwerking met de WINGG-medewerkers op het meldpunt zorgt ervoor dat de meldpuntmedewerkers – ondanks deze werkdruk – hun opdracht tot grondige vraagverheldering, consult en (waar nodig) dispatch naar inzet van crisishulp modules op een kwaliteitsvolle manier kunnen blijven aanbieden.  We bieden een blik achter de schermen van de samenwerking, inclusief cijfergegevens, verbetermogelijkheden en sterke punten.

  • Crisisnavigatoren WINGG pakken crisisvragen aan. Unieke samenwerking kinder- en jeugdpsychiatrie West-Vlaanderen.

Auteur : Sophie Ledoux -crisisnavigator

Coauteurs : Jill Brusselmans, Annelies Everaert, Laura Biesbrouck, Lore Nollet - crisisnavigatoren

Een onderdeel van het programma Crisiszorg WINGG is de unieke samenwerking tussen drie K-diensten (KAS Brugge, De Korbeel Kortrijk en Kliniek Sint-Jozef Pittem) en vzw Kompas (drughulpverlening). We bieden een overkoepelende residentiële zorg aan voor kinderen en adolescenten in een psychiatrische crisissituatie. De samenwerking tussen de crisisnavigatoren zorgde ervoor dat het spanningsveld tussen de K-diensten afnam en leidde tot verbinding, afstemming en gepaste zorg voor de jongeren in opname. De drie K-diensten en vzw Kompas bieden een residentiële crisisopname aan, waarbij rust voor de jongere en de context centraal staat. Daarbij appelleren en ondersteunen we het huidige zorgnetwerk en denken samen na over de toekomstige zorg van de jongere in opname.   Centraal in deze werking staan de vier crisisnavigatoren die de schakel vormen tussen het Crisismeldpunt Minderjarigen en de residentiële crisiswerking. Bij de opstart van een crisisdagbehandelingsaanbod (6 plaatsen) in AZ Delta eind 2018 schoven zij in dit model in en voorzien sindsdien ook in een eigen (vijfde) crisisnavigator. De crisisnavigatoren zijn het aanspreekpunt voor ouders, jongere en betrokken hulpverlening.  Samen gaan we zoek naar wat de jongeren en context nodig hebben om terug te stap te zetten naar de realiteit. Er is ruimte voor inbreng vanuit de opgenomen jongeren: wat vinden zij nu eigenlijk van een crisisopname? We geven toelichting bij ons samenwerkingsmodel, durven drempels en valkuilen aan te duiden, maar vertellen toch vooral ook wat voor ons de werkbare factoren zijn en waarom we geloven dat dit een goede praktijk is (geworden).

  • Samenwerking tussen urgentie en crisis, of: waar het water soms toch nog gevaarlijk diep kan zijn.

Auteur : Cedric Kemseke - netwerkcoördinator WINGG

Samenwerking tussen urgentie en crisis, of: waar het water soms toch nog gevaarlijk diep kan zijn.

Tussen november 2018 en april 2019 voerde Souad Abihi een onderzoek naar de samenwerking tussen de urgentiediensten en het crisisprogramma WINGG. Het werd duidelijk dat er hier en daar tevredenheid is over de schakelmogelijkheden tussen urgentie en crisis, maar dat er binnen ons netwerk toch ook vooral nog werk aan de winkel is. We staan uitgebreid stil bij de resultaten van haar onderzoek en geven aanbevelingen waarmee we verder aan de slag kunnen binnen het netwerk. Daarnaast maken we ruimte voor uitwisseling rond dit thema.

 

PRAKTIJKSYMPOSIUM  SP14 “SHOW, DON'T TELL …” – samenwerken (!?) in de praktijk.  

Maandag 16/09/2019 13:50 O&N2 - BMW6

Contactpersoon : Elke Van Roie

Organisatie : UPC KU Leuven - Dagziekenhuis MPK kinderen en jongeren 

Inleiding

“Show, don’t tell” is wat Maurizio Andolfi, kinderpsychiater en gezinstherapeut, ons toont en adviseert. Zijn pleidooi willen we in dit praktijksymposium ter harte nemen: niet (enkel) vertellen ‘wat’ we doen, maar vooral laten zien ‘hoe’ we het proberen te doen. Hoe we samen werken, hoe we samen leven. Wat volgt zijn impressies, een geheel van (sfeer)beelden die uiteraard niet los staan van onze theoretische kaders, visie en waarden, maar daar een vertaling van zijn.

  • The art of flying: samenwerken in het dagziekenhuis.

Auteur : Elke Van Roie

Coauteurs : Linde Van den Wyngaert; Kathy Vereecken; Katlijn De Klerck; Marijke Eeckeleers; Barbara Verscheure

We willen jullie uitnodigen in ons professionele huis, jullie laten binnenkijken, het leven zoals het is in beeld brengen. We belichten een aantal aspecten van onze manier van samenwerken.

Het rijke, maar ook het complexe, van (semi-)residentieel werken is dat je werkt als context (team) met een individu (het kind in dagopname) en ook als context met vele andere contexten (jongerengroep, gezinnen, scholen, …). Er is kunst- en vliegwerk nodig om als team een gezamenlijke (meta)positie te blijven innemen zodat overdracht en tegenoverdracht herkend en gehanteerd kunnen worden, zonder betrokkenheid te verliezen – op mekaar en op de mensen die we willen helpen. The art of flying …

  • Wij schrijven mijn verslag – ik schrijf ons verslag.

Auteur : Marijke Eeckeleers

Coauteurs : Katlijn De Klerck

Het is een zoeken en een streven om te komen tot verslaggeving die het therapeutisch proces van de jongere en zijn context eer aan doet. Wij kiezen ervoor om ook in dialoog met de jongere een eindverslag te maken over diens traject. Het vertrekpunt is de ervaring, de beleving en de kijk van de jongere zelf. De leefgroepleiding gaat vanuit een bevragende en explorerende houding met de jongere op zoek naar woorden en verbindingen, op zoek naar zijn eigen betekenis gevend verhaal, naar taal voor de weg die werd afgelegd, naar een integratie. De kunde van de groepsleiding bestaat er enerzijds in om vragen te stellen die de jongere aanzetten tot denken en invoelen. Anderzijds om eventuele verschillen in beleving bestaansrecht te geven, hierover in uitwisseling te gaan. Het vereist een sfeer van wederkerigheid en veiligheid, die reeds werd opgebouwd tijdens de behandeling. Voor zowel de jongere als de begeleider is het een oefening in het zoeken naar taal vanuit een nieuwsgierig, open en gezamenlijk terugblikken. De jongere kiest zelf waar zijn verhaal start. Het ‘wij-verslag’ is een afrondend verslag dat samen geschreven is, waar de stemmen van de jongere en begeleiding naast mekaar mogen bestaan. De jongere is eigenaar van zijn verslag, dat kan dienen voor overdracht naar andere hulpverlening of in gesprek met de context.

Aan de hand van illustratief beeldmateriaal, brieven en getuigenissen.

  • ‘De gezinsbibliotheek’: over lenen en (terug)geven.

Auteur : Elke Van Roie UPCKUL, Yves Spysschaert, Praktijk SY

Met het project ‘De gezinsbibliotheek’ gaan we samen met gezinnen aan de slag om hun ervaringen met therapie te  archiveren en te delen. In aanwezigheid van een audiovisuele ploeg en een tekenaar, laten we gezinsleden met elkaar in gesprek gaan over de nog lopende of voorbije (gezins)therapie. De tekenaar vertaalt wat hij hoort, ziet, denkt en voelt ter plekke in een tekening, die aan het gezin teruggegeven wordt. We gaan er samen met de gezinnen van uit dat het delen van hun proces andere gezinnen kan steunen in hun zoeken naar (h)erkenning, inspiratie, of een nieuw verhaal. We hopen op deze manier een verzameling aan te leggen met filmpjes en audiofragmenten van gezinnen voor gezinnen.

 

 PRAKTIJKSYMPOSIUM  SP24 Zorg garanderen voor de allerkleinsten. De noodzaak van netwerkvorming

Maandag 16/09/2019 11:20 O&N1 -  GA1

Contactpersoon : Nicole Vliegen

Organisatie : KU Leuven – Klinische Psychologie en Universitair Psychiatrisch Centrum i.s.m. CKG Den Boomgaard

Inleiding:

Auteur: Nicole Vliegen

Infant Mental Health gaat over het brede domein van zorg voor de psycho-sociale gezondheid van de baby en het jonge kind en al wie hem omringt binnen de persoonlijke of professionele kring. Wanneer we als samenleving jonge kinderen en prille ouders willen omringen met ontwikkelingsbevorderende en relatie-ondersteunende zorg, vergt dit samenwerking en netwerkvorming op diverse echelons van hulpverlening. Zoals een warm en stevig ‘nestje’ het kind de beste kansen geeft om te groeien tot een stevig persoontje, met vaardigheden om zichzelf te reguleren, om relaties aan te gaan en op een mature en reflectieve wijze door het leven te kunnen gaan. Op dezelfde manier kan een stevige sociale en professionele omkadering als het ware een soort ‘nest voor het nest’ bieden, waarin prille ouders en hun kind(eren) kunnen uitgroeien tot een warm en stevig gezin waarin ontwikkeling alle kansen krijgt. Zorgverleners op 0° en 1° lijn, ondersteund door hulpverleners op 2° en 3° lijn, behoren met een zekere vanzelfsprekendheid tot de dichtere contextuele cirkels rondom het kind en het gezin. Hoe meer alle professionele echelons stevige netwerken vormen, gedragen door gedeelde kennis, hoe meer dit jonge gezinnen ten goede komt. We lichten toe hoe Infant Mental Health een maatschappelijk perspectief biedt dat jonge kinderen en prille ouders maximale ontwikkelingskansen biedt.

  • Netwerkvorming vanuit Expertisecentrum Perinatale Psychiatrie (UZ Leuven- UPC KU Leuven)

Auteur: Euridike Clauwaert

Aangemeld met de boodschap ‘Dries is een huibaby’, komen Dries en zijn gezin terecht in het expertisecentrum Perinatale psychiatrie van het UPC KU Leuven. Aan de hand van de casus van Dries en zijn gezin, illustreren we de werkwijze van het team omtrent perinatale paden met een klemtoon op hoe netwerkvorming in casussen als deze aan de orde is. Vertrekkend vanuit de principes van het IMH- denken, wordt er een concrete toelichting gegeven hoe dit in zijn werk gaat.

  • Netwerkvorming vanuit Kleine K (UZ Leuven – UPC KU Leuven)

Auteur: Dr. Binu Singh

Dries is een baby die veel huilt, slecht slaapt en moeilijk eet. De zorg voor Dries overschrijdt de draagkracht van zijn ouders. Zijn moeder heeft de diagnose van postpartum depressie waarvoor hulpverlening gestart is binnen het Expertisecentrum perinatale psychiatrie. Als netwerkpartner van kleine K, een dagziekenhuis voor kinderen tussen 0-6 jaar met ontwikkelings- en opvoedingsproblemen binnen UPC KU Leuven,  zijn de betrokken hulpverleners op de hoogte van de het belang en de mogelijkheden voor vroegdetectie en vroeginterventie voor Dries.  Ze verwijzen hem naar kleine K. 

Aan de hand van deze casus illustreren we hoe parallelle hulpverleningstrajecten en  netwerkvorming belangrijk is om de juiste zorg op het juiste moment te garanderen voor baby’s en peuters, zeker als we het belang van de eerste 1000 kritische dagen willen onderschrijven.

  • Het belang van de netwerk-opdrachten binnen Werf2; hoe de betreffende casus een voorbeeld van ‘Good Practice’ is (CKG Den Boomgaard)

Auteur: Machtelt Goossens, pedagogische directie CKG Den Boomgaard en provinciale coördinator zorggarantie Oost-Vlaanderen

Wanneer we willen vermijden dat kinderen op jonge leeftijd uit huis dienen geplaatst te worden, moeten we alles op alles zetten om zo vroeg als mogelijk in de trajecten van kwetsbare kinderen in al even kwetsbare leefomstandigheden gepaste hulp te bieden. In wezen betreft het hier een maatschappelijke opdracht tot zorggarantie die in andere landen reeds geleid heeft tot manifesten als “The 1001 Critical Days: the Importance of the Conception to Age Two Period”. 

In Vlaanderen heeft de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin vorig jaar in mei een oproep verspreid tot meer en betere samenwerking in het kader van (dreigende) uithuisplaatsing van kinderen tussen -0 en 3 jaar. Het uiteindelijke doel hierbij is de opmaak en operationalisatie van een zorggarantieplan per provincie zodat elke onderbouwde, geobjectiveerde vraag naar (het vermijden van) uithuisplaatsing van een jong kind onmiddellijk beantwoord wordt.  Kennis en kunde van Infant Mental health in al zijn facetten is hierbij van onschatbare waarde.