Plenaire lezingen

Maandag 16 september 

10:05 - Centraal Auditorium O&N 1

Prof. Mark Leys

'Vlug, kom kijken! Er is een prachtig programma op de wasautomaat'. (van Kooten en de Bie)
Netwerken in de geestelijke gezondheidszorg: een verwarrende  gelaagdheid

Prof. Mark Leys, Vrije Universiteit Brussel, onderzoeksgroep OPIH

Het citaat van van Kooten en de Bie illustreert op zijn manier de onduidelijkheden en verwarring in het huidige debat over netwerken in de GGZ. Netwerken in de geestelijke gezondheidszorg zijn uitgegroeid  tot het leidende paradigma voor de organisatie van de geestelijke gezondheidszorg. Netwerken zijn namelijk het instrument om weerbarstige maatschappelijke problemen (wicked problems) aan te pakken. Er valt vandaag in Vlaanderen al een inflatie van netwerken vast te stellen. Tegen de achtergrond van vermaatschappelijkte zorg, participatie, empowerment en herstelgerichte zorg en de inspanningen om volwassenen, kinderen en jongeren zo weinig als mogelijk uit hun vertrouwde leefomgeving te halen, wordt gezocht naar wegen om de noden en behoeften van cliënten in verschillende levensdomeinen in verschillende fasen van hun traject in te vullen. Daarbij rijst de vraag hoe kan worden samengewerkt tussen verschillende disciplines, informele zorgers, eenheden en afdelingen en organisaties uit diverse maatschappelijke sectoren. Vanuit een public health perspectief is er nood om uit te zoeken hoe kwaliteitsvolle en toegankelijke dienstverlening wordt aangeboden om regionale behoeften van de bevolking in te vullen.

In deze bijdrage staat Mark Leys stil bij de gelaagdheid van het concept “netwerken”. Niet als academische spielerei, maar als praktisch relevant ankerpunt om te evolueren naar geïntegreerde zorg. De bijdrage staat stil bij verschillende types netwerken en bij de factoren die bekend zijn uit praktijk en theorie die netwerkontwikkeling faciliteren dan wel remmen: regelgeving en uiteenlopende beleidskaders, beroeps en organisatie-cultuurverschillen, financieringsmodaliteiten macht & conflict, probleem van gedeelde verantwoordelijkheid, aversie tegen verandering, bestuursmodellen,…. De bijdrage gaat kort in op het spanningsveld tussen doelgroepennetwerken (bijv autisme, verslaving, …)  versus meer generieke netwerken en de wijze waarop een gezondheidszorgsysteem vanuit een balanced care perspectief de ggz met de bestaande middelen meer efficiënt kan organiseren. Op basis van die inzichten proberen we enkele do’s and don’ts mee te geven om de praktijk te ondersteunen.

   
Mark Leys 

Prof. Mark Leys is socioloog en gezondheidswetenschapper aan de VUB en volgt onderzoekmatig de uitbouw en ontwikkeling van netwerken in de (geestelijke) gezondheidszorg 

 

Maandag 16 september 

15:45 - Centraal Auditorium O&N 1

Prof. dr. Peter Adriaenssens

Aan tafel! Conflict als bron van het unieke samenkomen.

Prof. dr. Peter Adriaenssens, dienst kinder- en jeugdpsychiatrie UPC KU Leuven en Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Vlaams-Brabant UZ Leuven

Werden wij ooit voorbereid op een tijd met complexe dossiers, uiteenlopende meningen, taalvaardige collega’s, uitgewerkte doelstellingen van iedere organisatie? Niet echt. We schuiven bij aan de ronde tafel met de bedoeling het beste te bereiken voor de cliënt, maar zijn blind voor wat we meedragen, wie we zijn, wat onze openlijke en verborgen doelen zijn. Omdat we niet opgeven, verzinnen we allerlei structuren die het overleg moeten organiseren, mediëren, aansturen. En als dat niet lukt komt daar nog ergens een planmatig geordend stappenplan bovenop. Toch klaagt A over B, vinden we elkaar moeilijk doen, willen we de ander voorschrijven hoe die er eens echt werk van moet maken, voelt vergaderen als armworstelen. De werkvloer toont dat complexe jongeren en hun gezinnen gemixt met vaardige hulpverlening het einde inluidt van goed bedoeld vergaderen. Samenwerken moet als een vakoverschrijdende discipline getraind worden waar ieder de tafel verlaat met een goed gevoel. Want iets van je persoonlijk doel in het werk realiseren hangt samen met je goed voelen. Wat dit in praktijk zou kunnen zijn, illustreer ik vanuit de narratieve systeemtherapie.

 

Peter Adriaenssens    

Prof. dr. Adriaenssens is kinder- en jeugdpsychiater van het UPC KU Leuven (waar hij de korte opnames van jonge tieners begeleidt) en directeur van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Vlaams-Brabant. Hij is deeltijds docent aan de KU Leuven.

 
 

 

 Dinsdag 17 september 

09:30 - Centraal Auditorium O&N 1

Prof. dr. Bram Orobio De Castro (NL)

Samenwerken voorkomt dat gedragsproblemen escaleren.

Beginnende externaliserende gedragsproblemen als agressie en regelovertreding kunnen escaleren tot chronische problemen op meerdere levensgebieden. Als het zo ver komt veroorzaken ze grote schade voor het betreffende kind, zijn naaste omgeving en de maatschappij. Geëscaleerde gedragsproblemen zijn daarbij zeer moeilijk effectief te behandelen, waardoor deze schade langdurig doorwerkt in bijvoorbeeld schooluitval, crimineel gedrag, verslaving en kosten van opvang en repressie.

Gelukkig is de afgelopen decennia steeds duidelijker geworden hoe gedragsproblemen effectiever te behandelen zijn door bij jongere kinderen te voorkomen dat zij escaleren. De sleutel voor deze effectieve vroegtijdige aanpak is samenwerking: samenwerking tussen scholen en ouders bij het signaleren en bespreekbaar maken van beginnende problemen; samenwerking tussen ouders en hulpverlening bij het oefenen met passende (positieve) opvoedingsvaardigheden; samenwerking tussen leerlingen en tussen leerlingen en leerkrachten bij het creëren van een veilig schoolklimaat; en niet te vergeten samenwerking tussen hulpverlening en overheid bij het laagdrempelig aanbieden van deze effectieve vroege interventies. Dergelijke samenwerkingen blijken goed te organiseren, zelfs met laagopgeleide gezinnen met meervoudige problematiek in achterstandswijken van landen met sterke kansenongelijkheid. Een dergelijke aanpak is bovendien kostenbesparend, doordat kostbare escalatie effectief voorkomen wordt.

In deze lezing bespreek ik wat de belangrijkste ingrediënten voor effectieve samenwerking zijn, en breek ik een lans voor het (veel) grootschaliger benutten van de snel groeiende kennis over effectieve samenwerking in het doorbreken van de ontwikkeling van gedragsproblemen.

 

Bram    Prof.dr. Bram Orobio de Castro is hoogleraar Orthopedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de commissie psychosociale interventies van de Nederlandse Databank Effectieve Jeugdinterventies. Als hoofdonderzoeker van de nationale consortia ‘wat werkt tegen pesten?’ en ‘effectieve elementen in de behandeling van ernstige gedragsproblemen’ heeft hij een brede kijk op effectief voorkomen en behandelen van probleemgedrag.

 

 Dinsdag 17 september 

16:15 - Centraal Auditorium O&N 1

Dr. Peter Dijkshoorn (NL)

Naar 0 opnames van kinderen in GGZ en Jeugdhulp

Dr. Peter Dijkshoorn

In Nederland is de beweging van 0 actief. Dit is een beweging van goed opgeleide professionals die gaan voor grote doelen, omdat daarmee meer succes wordt bereikt dan met kleine. Eén van die doelen is 0 opnames van kinderen. Deze zorgprofessionals willen dat niet de financiers bepalen hoe zorg eruit ziet, maar dat deze financiers de vragen stellen die ze graag voor de samenleving beantwoord zien. Die  best opgeleide zorgprofessionals geven vervolgens antwoord vanuit bestaande kennis, of door eerst onderzoek te doen. Wij denken dat “0 opnames van kinderen” haalbaar is. Niet morgen, maar ook niet pas over 20 jaar.

In deze presentatie wordt u meegenomen in het denken waarom we het hier over verstandige doelen hebben. Verschillende knoppen waaraan gedraaid kan worden om het doel te bereiken worden bij langs gelopen, met speciale aandacht voor KINGS. KINGS is een bij Accare in Noord-Nederland ontwikkelde methode van gezinstraumabehandeling. De methode wordt nog steeds verder ontwikkeld.  Met KINGS zijn al vele uithuisplaatsingen voorkomen en mooier, gezinnen zijn in een positieve ontwikkeling geholpen. De opnameduur wordt steeds korter en de eerste gezinnen zijn nu ook ambulant behandeld. Het lijkt erop dat een intergenerationele keten doorbroken gaat worden.

 

Peter Dijkshoorn   

Peter Dijkshoorn is kinder- en jeugdpsychiater en bestuurder van Accare. 2 dagen per week is hij door Accare uitgeleend aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) om als “ambassadeur lerend jeugdstelsel” het jeugdhulpstelsel te helpen ontwikkelen naar hoger niveau.

Onlangs publiceerde hij met Tilly van Uffelen “Jij hebt de sleutel”, over de route naar 0 separaties in klinische zorg

Twitter @PDijkshoorn